Zimowanie bonsai

Zimowanie bonsai nie różni się znacząco od zimowania innych roślin drzewiastych trzymanych w doniczkach. Naszym zdaniem zimowanie bonsai jest proste. Należy jednak przestrzegać kilku podstawowych zasad.

Zimowanie bonsai zewnętrznych

Bonsai zewnętrzne to wytrzymałe bonsai z gatunków drzew, które bez problemu wytrzymują nawet najniższe temperatury zimą. Są genetycznie przystosowane do mrozu.

Chociaż te wytrzymałe drzewka bonsai dobrze znoszą mróz, nie należy ich zimować na zewnątrz, jeśli to możliwe. Kiedy jest mroźno, ziemia bonsai w doniczce bonsai jest zamarznięta i nie może już pochłaniać wody. Pomimo znacznej odporności na mróz, bonsai trzymane na zewnątrz może jednak ucierpieć z powodu braku wody.

Problemu braku wody w zamarzniętej ziemii można uniknąć przez zimowanie drzewek bonsai w nieogrzewanej szklarni lub namiocie foliowym. Bardzo dobrze sprawdza się również zakopanie bonsai w ziemii ogrodowej (zacienionej, osłoniętej od wiatru).

W każdym bądź razie, należy unikać zimowania bonsai zewnętrznych w pomieszczeniach, czy w mieszkaniu. Jest tam zdecydowanie za ciepło i zwykle za ciemno. W tych warunkach bonsai zużywają swoje rezerwy i stają się słabsze. Mogą nawet wykiełkować. Wtedy nawet najtwardsze bonsai nagle stają się wrażliwe na mróz i mogą przemarznąć nawet w temperaturach nieco poniżej 0°C.


Kwiaty Oczaru wirginijskiego

Jakie rodzaje bonsai są odporne ?

W zależności od rodzimego klimatu danego gatunku, drzewka bonsai są mniej lub bardziej wytrzymałe lub mrozoodporne. Gatunki drzewek Bonsai można z grubsza podzielić na 3 grupy ze względu na mrozoodporność:

  • Nieodporne: Gatunki drzew z obszarów tropikalnych i subtropikalnych nie są odporne. W ich ojczyźnie temperatury nie spadają poniżej 3-4°C (z wyjątkiem gór). Genetycznie nie są w stanie wytrzymać mrozów. Nie da się również przystosować bonsai z takich obszarów do temperatur poniżej 3-4°C. Do tej grupy należy wiele bonsai do wnętrz, takich jak Fikus bonsai, Karmona, Serissa bonsai, Ligustr chiński bonsai i Pieprzowiec bonsai.
  • Niska odporność na mróz: Temperatury w okolicach przymrozku mogą być utrzymywane przez krótki czas. Takie drzewka bonsai pochodzą z obszarów, gdzie rzadko występują lekkie przymrozki. Takie gatunki nazywamy śródziemnomorskimi bonsai. Oznacza to, że potrzebują ochrony przed silnymi i długotrwałymi mrozami. Typowymi przedstawicielami tej grupy są gatunki drzew z regionu śródziemnomorskiego, takie jak Granatowiec bonsai, Jesion chiński, Morwy i Oliwki, ale także gatunki drzew, takie jak Sageretia, Zastrzalin bonsai i Wiąz chiński bonsai.
  • Absolutnie odporne: te bonsai pochodzą z obszarów o silnych mrozach w zimie. Takie bonsai tolerują zimą temperatury do -10°C lub niższe. Do tej grupy należą: Klon bonsai, Morela, Azalia bonsai, Grab bonsai, Modrzew bonsai, Sekwoja bonsai, Wiąz i Jałowiec bonsai.

Temperatura i metabolizm

Metabolizm roślin jest zależny od temperatury. Temperatura wyższa o 10°C podwaja metabolizm. Wszystkie procesy wewnątrz przebiegają szybciej i zużywają w tym procesie energię. Substancje rezerwowe są szybciej rozkładane. Tych rezerwowych substancji może brakować wtedy, gdy odporne na mróz bonsai, zaczną kiełkować wiosną. Wtedy nie będą mogły uzyskać energii. Wiele bonsai na zewnątrz nie ma liści w zimie (dla fotosyntezy), a podaż światła jest niska ze względu na krótkie dni.

Nie zimuj zewnętrznych bonsai zbyt ciepło. Pomieszczenie w piwnicy (piwnica) nie jest odpowiednim miejscem na zimowanie bonsai.

To samo dotyczy bonsai do wnętrz. Temperatura w ogrzewanym mieszkaniu jest wysoka, metabolizm Twojego bonsai w domu jest w pełnym rozkwicie. Jednocześnie dni są krótkie, często pochmurne, a ilość światła w normalnym mieszkaniu jest zwykle bardzo mała. Pomóż swojemu bonsai do wnętrz, utrzymując niską temperaturę w nieogrzewanym pomieszczeniu. 8-10°C są całkowicie wystarczające dla bonsai wewnętrznych.

Temperatura i wytrzymałość

Większość krajowych bonsai ogrodowych jest wyjątkowo odporna. Zdrowe bonsai na zewnątrz mają wiele substancji rezerwowych (w postaci skrobi) przechowywanych w pniu i korzeniach późnym latem i jesienią. Skrobia ma niewielką zdolność przyciągania wody. W efekcie, komórki zawierają mało wody z dużą ilością rozpuszczonych substancji. Temperatura zamarzania komórek znacznie spada. Bonsai jest gotowe na najgłębsze mrozy.

Jeśli od końca grudnia dni znów się wydłużą, bonsai powoli stają się wrażliwe na wyższe temperatury. Oznacza to, że jeśli temperatura będzie zbyt wysoka przez dłuższy czas, w połowie lub pod koniec stycznia, bonsai zacznie kiełkować. Skrobia jest rozkładana na glukozę przez enzymy. Glukoza jest łatwo rozpuszczalna w wodzie. Komórki drzewa zaczynają wchłaniać wodę. Temperatura zamarzania komórek wzrasta szybko i znacząco. Drzewo traci mrozoodporność. Nawet bardzo wytrzymałe drzewa mogą teraz zostać uszkodzone przez mróz.

Ważne: nie zimuj bonsai zewnętrznych zbyt ciepło. Dobrze wietrz szklarnie i namioty foliowe zimą, gdy świeci słońce. Często jest to +20°C w dzień w namiocie foliowym i -10°C w nocy. Drzewka Bonsai tego nie lubią. Zimując przez zakopanie bonsai w ogrodzie - wybierz zacienione miejsce.

Jeśli bonsai zaczęło kiełkować zbyt wcześnie z powodu wysokich temperatur, należy je chronić przed mrozem.

Zimowanie, zakopując bonsai w ogrodzie

Zimowanie bonsai zewnętrznych poprzez zakopanie ich w ogrodzie jest łatwe w obsłudze i nie kosztuje dużo wysiłku ani pieniędzy. Jeśli przestrzegane są poniższe punkty, ta metoda jest bardzo bezpieczna dla bonsai i łatwa do wykonania nawet dla laika

  • Miejsce zimowania powinno być osłonięte od wiatru (róg ogrodu, ściana domu, żywopłot). Bonsai stale odparowują wodę zimą (nawet bez liści). Wiatr znacznie zwiększa parowanie. W przypadku ciągłego mrozu zamarznięta ziemia nie może wchłonąć wody. Zakopane bonsai mogą cierpieć z powodu braku wody. Zaciszne miejsce zmniejsza ryzyko. Jeśli jest śnieg - po prostu przykryj nim bonsai. Śnieg to doskonała ochrona przed wysychaniem.
  • Wybierz zacienione miejsce na zimowanie bonsai. To również zmniejsza parowanie. Ponadto, promienie słoneczne w połączeniu z przewlekłym mrozem mogą powodować pęknięcia mrozowe (głównie na pniu). Są one spowodowane dużymi różnicami temperatur pomiędzy stroną słoneczną i zacienioną i mogą pogorszyć jakość i zdrowie bonsai.
  • Wkop bonsai wystarczająco głęboko, ale nie za głęboko. W przypadku drzew liściastych bez liści, bonsai można zakopać prawie do pierwszych gałęzi. Jeśli nie jest zakopany wystarczająco głęboko, podłoże w doniczce bonsai (lub bryle korzeniowej) szybko zamarza i nie może zaopatrywać bonsai w wodę. Bryła korzeniowa powinna być wyraźnie przykryta ziemią.
  • Sprawdzaj regularnie bonsai pod kątem ugryzień myszy podczas zimowania na zewnątrz. Ukąszenia myszy nie są powszechne, ale czasami tak się dzieje. Gatunki drzew popularne wśród gryzoni to przede wszystkim Jabłoń (Malus), czasem także Klon palmowy (Acer palmatum), Lipa (Tilia), Sekwoja (Metasequoia) i Trzmielina (Euonymus).
  • Zakopanie drzewka z doniczką bonsai czy bez ? Obie opcje są możliwe. Jeśli doniczka nie jest mrozoodporna, drzewo należy wyjąć z doniczki.
  • Wskazówka: Z doniczką lub bez - należy owinąć bryłę korzeniową tkaniną jutową. Wykopywanie i sprzątanie na wiosnę jest o wiele łatwiejsze i wygodniejsze.
  • Zachowaj ostrożność podczas używania narzędzi. Gałąź szybko łamie się pod łopatą. Często użycie rąk (rękawiczki gumowe) jest szybsze i bezpieczniejsze.


Doświadczenia Martina Schillingsa

Hibernacja bonsai, jak często można przeczytać w aktualnej literaturze, w rzeczywistości nie jest tak problematyczna, jak sądzą zwłaszcza początkujący bonsaiści, ale także dość zaawansowani wśród nas.

Wszystkie znane mi "formy" zimowania mają swoje wady i zalety. Tak więc od lat pozwalam moim drzewkom bez wyjątku (poza bonsai do wnętrz) bez doniczki, hibernować w ogrodzie, nie mając ani jednej zamarzniętej gałęzi czy drzewka.

Od dwóch lat, część mojej kolekcji umieszczam w naszej altanie. Kolejną część zostawiam na półce lub wkładam do skrzyni (3m długości i około 1m szerokości) pokrytej ściółką z kory, przetrzymując przez tę porę roku, aby chronić ją przed zimnymi wiatrami.

Poniżej pokrótce przedstawiam moje (!) doświadczenia z zimowaniem bonsai, oparte na następujących wartościach:

  • Maksymalne minusowe stopnie: ok. -15°C rzadko, nieco poniżej
  • Maksymalna temperatura maksymalna: ok. +10 -> + 15°C
  • Ilość opadów: zdecydowanie za dużo
  • Pokrywa śnieżna (bez przesadzania): w zeszłym roku przez około dwa dni 2-5 cm. Potem zwykle znów się roztapia (narciarze daleko na deskach u nas nie zajadą)
  • Światło słoneczne: zdecydowanie za mało dla ludzi i zwierząt (u nas to sezon smutnych twarzy, a sprzedaż antydepresantów w aptekach ogromnie wzrasta)

Zimowanie - zakopanie w ziemii bez doniczki

  • Pokryty około 3-5 cm ziemią ogrodową
  • Zaleta: Wilgoć przez cały okres we wszystkich częściach bryły korzeniowej. Niepotrzebna dodatkowa osłona z liści lub tym podobnych.
  • Wada: Jeśli podłoże jest sypkie (a tak powinno być), rzadko można uniknąć przesadzania na wiosnę. Nawet twardsze bele prędzej czy później rozpadają się w podłożu. Coś takiego roztrwania pieniądze (Akadama jest dobra i droga). Praca zimą nie jest możliwa.

Hibernacja bonsai - w doniczce w ziemii

  • Zaleta: Brak potrzeby przesadzania, prace, które można wykonać zimą, są wykonalne, jeśli ziemia nie jest przemarznięta i z tego powodu nie chce ci "oddać" drzewka !
  • Ale to jedyne zalety, jeśli naprawdę zostawisz drzewo z doniczką w ziemii
  • Wada: Ze względu na ogólnie gliniastą glebę ogrodową, otwory drenażowe w doniczce zatykają się, woda deszczowa spływa bardzo wolno lub wcale, co powoduje zaleganie wody, a tym samym gnicie korzeni. Jeśli wilgoć (zakładając, że drzewo jest chronione przed deszczem folią!) dociera do drzewa, to tylko z góry.

Hibernacja - w doniczkach bonsai pod plastikowymi tunelami

  • Podłoga jest twarda (płyty betonowe / drewno / paleta)
  • Zaleta: brak potrzeby przesadzania, prace, które można wykonać zimą, są łatwe do wykonania
  • Wada: konieczna jest częstsza kontrola wilgotności podłoża

Zimowanie - w doniczce w tunelu foliowym pokryte ściółką kory

  • Zaleta: Dodatkowa (dla nas raczej niepotrzebna!) ochrona przed mrozem. Praca, którą można wykonać zimą, jest łatwa do wykonania
  • Wada: (wartość empiryczna!) Ściółka z kory ma tendencję do pleśnienia, gdy jest wilgotna i "pokryta" folią z tworzywa sztucznego

Hibernacja - w doniczce w szklarni (chłodne pomieszczenie)

  • Zaleta: dobra ochrona (przy odpowiedniej wentylacji), brak potrzeby przesadzania. Praca, którą można wykonać zimą, jest łatwa do wykonania
  • Wada: Temperatura w naszej szklarni łatwo wzrasta do ponad +20°C, gdy świeci słońce

Hibernacja - w doniczce bonsai w ciemnym, zimnym pomieszczeniu (np. piwnica)

  • Zaleta: dobra ochrona, brak potrzeby przesadzania. Praca nad bonsai, którą można wykonać zimą, jest łatwa do zrobienia
  • Wada: Nie nadaje się do sosen i innych "zimozielonych" drzew

Zimowanie - w doniczce w jasnym, chłodnym pomieszczeniu

  • Zaleta: patrz powyżej "zimozielony", ale temperatura powinna być znacznie poniżej +5°C (maksymalnie +8°C dla drzew takich jak Klon Bürgera / Klon palmowy Deshojo lub Seigen)
  • Wada: brak, z mojego punktu widzenia